De poriën van de tijd vullen
Nochtans wijst alles erop dat het helemaal niet zo goed gaat in België, althans niet voor de werkende mensen. De koopkracht van de consument gaat tien jaar achteruit. Dat blijkt uit een studie over de consumptieprijzen gedurende de afgelopen tien jaar door het Onderzoeks- en Informatiecentrum van de Verbruikersorganisaties. Let wel, met ‘de consument’ verwijzen zulke studies naar gewone werkende mensen, niet naar managers en de bezittende klasse zelf. Die gaan er daarentegen op vooruit. Het financiële weekblad Trends schreef onlangs nog dat het loon van de directieleden van de Bel20-bedrijven alleen reeds het voorbije jaar met 12 procent is gestegen. De conclusie is snel gemaakt. De stijging van de enen is ten koste van een daling bij de anderen…
Maar niet alleen de materiële welvaart van arbeiders en bedienden daalt. Ook de levenskwaliteit geraakt helemaal ontregeld door de kapitalistische economie. Om de winsten te verhogen probeert het patronaat alles uit ons te wringen. De werkdruk is toegenomen tot een niveau dat het ondragelijk wordt. Marx sprak in zijn bekende werk ‘Het Kapitaal’ reeds over het vullen van de ‘poriën van de tijd’. Elke seconde moet productief zijn voor de baas. En dat heeft zo zijn weerslag op het stressniveau.
Elk jaar berekent het onderzoeksbureau Different bvba bij zowat 60.000 Vlamingen de jobstressindex op basis van bloeddruk, ademhaling en enkele persoonlijke vragen over stressbeleving. De laatste metingen zijn opmerkelijk, of eerder verontrustend. Luc Swinnen, onderzoeker en stressconsulent bij Different, gaf in De Morgen (18/08) zijn bevindingen: "In de vijftien jaar dat wij de metingen doen, is de stijging nooit zo duidelijk geweest als de laatste vijf jaar." Van 1990 tot 2000 steeg de stressindex nauwelijks, maar sedert het nieuwe millennium is er een forse toename. Een normale stresswaarde bedraagt 15. In 2002 bedroeg de stressindex 16, vandaag staan wij in Vlaanderen reeds op 19.
Volgens Swinnen zijn de werkrelaties de voornaamste aanstokers van die stress. "De economie groeit wel, maar de jobzekerheid krimpt. De berichten over afdankingen en het optrekken van de pensioenleeftijd maken dat heel wat mensen in vrees leven over hun job." En dat heeft niet alleen een impact op de relaties op de werkvloer, maar ook in het gezin. "Stress heeft twee uitlaatvormen: vrees en agressie. Angst richt zich dikwijls lees meer over De poriën van de tijd vullen



